Europeaan in New York,
afleveringen 5 tot en met 10

16 oktober 2020


In aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen maakt Arnon Grunberg videobrieven over zijn fascinatie en zijn liefde voor de stad New York en de VS. Al 25 jaar woont de schrijver in New York. In deze tiendelige serie legt hij uit waarom.
Uitzending: elke zaterdag en zondag, na Nieuwsuur rond 22.00 uur bij VPRO op NPO 2.
Inmiddels zijn we bij aflevering 5 beland en geven we hierbij een overzicht van afleveringen 5 t/m 10.

Aflevering 5, zaterdag 17 oktober
De eeuwige toekomst van een illusie
Religie speelt een belangrijke rol in de Amerikaanse samenleving. Waar sociale voorzieningen vaak minimaal zijn, springt religie in de gaten die de overheid laat vallen. Arnon Grunberg bezoekt de Metropolitan Community Church, een kerk die zich richt op de LGTBQ-gemeenschap en gaat in gesprek met Reverend Pat Bumgardner over de rol van religie in de verkiezingsstrijd. Ook rijdt hij mee met rabbi Yehuda Pevzner’s Mitzvah tank, een rijdende synagoge die Joodse New Yorkers verwelkomt voor een goede daad of een gebed. Of Grunberg zich laat verleiden tot het aanleggen van de traditionele gebedsriem valt te bezien.

Aflevering 6, zondag 18 oktober
Het afvoerputje
Relatief gezien zit nergens ter wereld zo’n groot deel van de bevolking in de gevangenis als in de VS. Het betreft voornamelijk mensen uit de ‘onderste lagen’ van de bevolking en zwarte Amerikanen. Arnon Grunberg spreekt twee ex-gevangen: met Barry Campbell over zijn tijd in de gevangenis, hoe zijn drugsverslaving en gebrek aan behandeling ertoe bijdroegen dat hij telkens terug keerde. En met John McKeever die levenslang kreeg voor overvallen en inbraken maar na twintig jaar vrijkwam en nu danslessen geeft in een nabijgelegen park.

Aflevering 7, zaterdag 24 oktober
Mensen die je zullen opvangen
Zonder leger is Amerika geen Amerika. Anders dan in Europa is de militaire heroïek nog niet volledig uit de samenleving verdwenen. Arnon Grunberg spreekt o.a. op de prestigieuze militaire academie ‘West Point’ met cadetten. Een van hen, eerste generatie-Amerikaan Isabelle, komt uit een militaire familie, haar moeder zat in het leger en haar drie zussen zitten in het leger. Het leger is de ziel van Amerika. De diversiteit is er gevarieerder dan in veel andere Amerikaanse instituten, qua achtergrond, opleiding en ideeën. Na 1945 liet Europa zijn oorlogen uitvechten door Amerika. Het is onzeker of Europa die luxepositie nog kan innemen. De Amerikaanse ziel heeft sindsdien geen oorlog meer gewonnen, toch denkt die ziel dat hij een triomfator is; het Amerikaanse raadsel.

Aflevering 8, zondag 25 oktober
De foetus zondigt niet
Voor veel Amerikanen is het ongeboren leven heilig. Arnon Grunberg bezoekt de Sisters of Life, een nonnenklooster waar zwangere vrouwen opgevangen worden en hij spreekt met de organisator van de March of Life, Joni Lupus. Het ongeboren leven is ook het belangrijkste speerpunt tijdens de verkiezingen: ben je vóór het leven, dan kies je Trump, ongeacht alle andere belangrijke zaken die momenteel in de Verenigde Staten spelen.

Aflevering 9, zaterdag 31 oktober
Onverdraagzaamheid heeft God niet nodig
Mensen aan de schandpaal nagelen is een eeuwenoud fenomeen maar de huidige middelen die ons ter beschikking staan vergroten de impact van publiekelijke vernedering aanzienlijk. Met schrijver Ian Buruma en literair criticus Ruth Franklin bespreekt Arnon Grunberg de paralellen met religie en de invloed van en op het huidige politieke klimaat. Wanneer de massa beslist over schuld en onschuld, rammelt de rechtstaat.

Aflevering 10, zondag 1 november
Een echt paard
De laatste aflevering van Europeaan in New York staat in het teken van hoop. Met zijn persoonlijke Krav Maga instructeur bespreekt Arnon Grunberg de kracht van het positieve denken en kapper Christian, die Arnon’s krullen al jaren bijpunt, legt uit dat voor hem een leven zonder hoop of zonder doel geen echt leven is. En of er hoop is voor de Verenigde Staten? Dat zal 3 november op verkiezingsdag duidelijk worden. Grunberg zal ongeacht de uitslag in ieder geval niet wanhopen.

Website: vpro.nl/europeaaninnewyork.