Lacrosse: de oudste sport van Noord-Amerika

Op oude foto’s kom je lacrossespelers nog weleens tegen in westers sporttenue met een verentooi op. En alhoewel de verentooi tegenwoordig vervangen is door een helm, zijn er nog altijd teams met emblemen van dappere krijgers of andere stamsymbolen op hun shirt. De link met de oorspronkelijke bewoners is nog altijd zichtbaar.

Creators Game
De oervorm van lacrosse werd duizend jaar geleden al gespeeld door de inheemse bewoners. Het vormde een belangrijk onderdeel van het gemeenschapsleven en de religie van de tribe. Iedere tribe had er zijn eigen naam voor, zo noemden de Mohawk het Tewaarathon en de Algonquin Baggataway. Het werd gespeeld op grote schaal: met honderden tot wel duizend mannen op een veld dat drie kilometer lang kon zijn. Twee of drie dagen nam het in beslag. Er werd gezegd dat het spel bedoeld zou zijn om jonge mannen voor te bereiden op een oorlog, maar dat is een misinterpretatie. Lacrosse is een spirituele activiteit, een ceremonie diep verankerd in de inheemse cultuur. Het is een ritueel om betrokken te zijn bij elkaar, om dank te zeggen aan de grote Creator en om problemen op te lossen door verbondenheid.

Lacrosse

Eerste team
Rond 1850 werd de sport door de westerlingen ontdekt toen een groep pioniers uit Montréal een bezoek bracht aan een naburige tribe. Ze namen de sport over en gingen wedstrijdjes spelen met de natives. In 1856 besloot tandarts George William Beers het eerste officiële team op te richten: de Montréal Lacrosse Club. Vier jaar later stelde Beers regels op die nu nog steeds geldig zijn. Zo beperkte hij de afmetingen van een lacrosseveld, het aantal spelers en de duur van een wedstrijd. Het leverde hem de bijnaam Father of modern lacrosse op. Tijdens een conferentie in 1867 werd de National Lacrosse Association opgericht (tegenwoordig de Canadian Lacrosse Association), de eerste landelijke sportbond van Noord-Amerika met als motto: Our Country, Our Game. Vorig jaar vierde deze organisatie zijn 150-jarig jubileum. Vanaf daar werd de sport steeds populairder en spreidde zich uit over heel Canada, Amerika én daarbuiten.

Lacrosse

Teamsport
Lacrosse is een teamsport. De spelers hebben ieder een stick (crosse) met aan het eind een netje. Hiermee kun je de bal vangen, bij je houden en weggooien. Het doel van het spel is om zo veel mogelijk punten te scoren door de bal bij de tegenstander in het doel te werpen. Er bestaan maar liefst vier varianten op lacrosse: men’s field lacrosse, women’s field lacrosse, box lacrosse en intercrosse met ieder zijn eigen materialen, veld en regels. Er zijn veel verschillen tussen de varianten: zo wordt men’s lacrosse gespeeld met tien spelers en de vrouwelijke versie met twaalf. Bij men’s lacrosse kan het er ruig aan toe gaan en is het verplicht allerlei beschermende kleding te dragen. Bij het vrouwenspel is lichamelijk contact niet toegestaan, zij hebben alleen oogbescherming en een bitje nodig. Niet iedereen speelt met dezelfde stick, de lengte ervan hangt af welke positie je bekleedt op het veld.

Lacrosse

Boxla
Sinds 1930 is er box lacrosse, ook wel boxla genoemd. Dit is de indoorvorm van het spel, ontstaan om de leegstaande ijshockeyhallen in de zomer een nieuwe functie te geven. Omdat het veld kleiner is wordt er gespeeld met zes spelers per team. Het is harder dan de veldvarianten en de spelers dragen meer beschermende kleding. Heb je de bal in je bezit dan dien je die binnen dertig seconden door te spelen. Dit maakt box lacrosse de snelste sport op twee benen. Boxla is ongekend populair in Canada en het nationale team heeft tot nu toe alle World Indoor Lacrosse Championships gewonnen. Intercrosse is de nieuwste vorm van lacrosse, een vriendelijker vorm waarin lichaamscontact niet is toegestaan. Het wordt gespeeld met een plastic stick en een zachte bal en is geschikt voor iedereen. Het wordt vooral gebruikt om kinderen met de sport kennis te laten maken en kan zowel binnen als buiten worden gespeeld.

Hiernamaals
Het komt niet vaak voor dat de westerse wereld iets van de First Nations overneemt. De pioniers voegden structuur en regels toe aan de religieuze en sociale rituelen van de inheemse bevolking en samen creëerden ze lacrosse als een van de eerste symbolen van de moderne Canadese samenleving. Voor de natives is lacrosse nog altijd een belangrijk onderdeel van hun tradities en culturele identiteit. Kinderen worden bij wijze van spreken met een stick geboren en kunnen als ze drie of vier jaar oud zijn al wedstrijdjes spelen, waarbij de hele familie op de tribune zit. Bij overlijden gaat de stick mee in de kist. Lacrosse stopt niet bij het verlaten van deze wereld, in de wereld van de geesten gaat het spel gewoon door.

Lacrosse

Foto’s: Shutterstock